Zorunlu İSG Eğitimi: Kim, Ne Sıklıkla ve Kaç Saat Almalı?

İş sağlığı ve güvenliği eğitimi, işverenin tercihine bırakılmış bir gelişim faaliyeti değil; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun getirdiği bir yükümlülük. Denetimde sorulan soru da “eğitim verdiniz mi” değil, genellikle daha keskin oluyor: kime, ne zaman, kaç saat verdiniz ve bunu neyle belgeliyorsunuz?

Kim almak zorunda?

Kural basit: işyerinde çalışan herkes. İşe yeni başlayan, görev değiştiren, uzun süreli aradan sonra dönen ve kullandığı ekipman değişen çalışanlar ayrıca eğitime alınır. Alt işveren (taşeron) çalışanları da kapsam dışında değildir; bu nokta uygulamada en sık atlanan yerlerden biridir.

Kaç saat ve ne sıklıkla?

Süreler işyerinin tehlike sınıfına göre değişiyor. Temel eğitim için asgari süreler ve yenileme aralıkları şöyle:

Bunlar asgari değerler; işyerinizin risk değerlendirmesi daha fazlasını gerektirebilir. Kendi tehlike sınıfınızı ve buna bağlı yükümlülüğü iş güvenliği uzmanınızla birlikte teyit etmeniz gerekir.

Sık atlanan iki kural

Eğitim süresi çalışma süresinden sayılır. Mesai dışına taşan kısım fazla çalışma olarak ücretlendirilir. “Eğitimi akşam kendileri izlesin” kurgusu bu yüzden hem hukuken hem pratikte sorunludur.

Eğitimin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Ne ücretinden kesilebilir ne de ondan talep edilebilir.

Online verilebilir mi?

Yönetmelik, eğitimin uzaktan eğitim yöntemiyle de verilebileceğini yöntemler arasında sayıyor. Ancak hangi konunun hangi yöntemle işleneceği tek tip bir cevabı olan bir soru değil: işyerinin tehlike sınıfı, işin niteliği ve iş güvenliği uzmanınızın değerlendirmesi belirleyici. Uygulamalı beceri gerektiren konuların yerinde yapılması beklenir.

Pratikte çoğu kurum karma bir kurgu kuruyor: teorik bölüm online, uygulamalı bölüm yüz yüze. Bu durumda kritik olan, iki biçimin de aynı kayıtta birleşmesi. Denetimde “şu kişi şu tarihte şu eğitimi şu sürede aldı” diyebilmeniz gerekiyor; eğitimin nerede verildiği kaydın bütünlüğünü bozmamalı.

Asıl mesele: belgeleyebilmek

Sahadaki en yaygın sorun eğitimin verilmemiş olması değil, verildiğinin ispatlanamaması. Islak imzalı katılım formları klasörlerde duruyor, kimin hangi eğitimi ne zaman aldığı ise ancak tek tek bakılarak çıkarılabiliyor. Denetim geldiğinde ya da bir iş kazası sonrası bu tablo hızlıca üretilemiyor.

Sorulması gereken sorular şunlar:

• Bugün itibarıyla hangi çalışanın hangi eğitimi eksik, tek ekranda görülebiliyor mu?
• Yenileme tarihi yaklaşanları sistem kendisi hatırlatıyor mu, yoksa takvimi biri elle mi takip ediyor?
• Departman bazında uyum oranı çıkarılabiliyor mu? (Genelde sorun kurumun tamamında değil, belirli bir birimde birikir.)
• Rapor, denetime sunulabilecek biçimde dışa aktarılabiliyor mu?
• İşe yeni giren biri eklendiğinde zorunlu eğitimleri otomatik atanıyor mu?

KVKK ve diğer zorunlu eğitimler

İSG tek başına değil. Kişisel veri işleyen personel için KVKK farkındalık eğitimi, kuruma göre etik, bilgi güvenliği ve oryantasyon eğitimleri de aynı takip mantığını gerektiriyor. Bunları ayrı ayrı yönetmek, tabloyu her seferinde yeniden kurmak demek.

Özet

Zorunlu eğitimde işin zor kısmı içerik değil, izlenebilirlik. Süreleri ve yenileme aralıklarını bilmek başlangıç; asıl ihtiyaç, herhangi bir gün “şu anda uyumlu muyuz” sorusuna dakikalar içinde cevap verebilmek.

İSG, KVKK ve oryantasyon eğitimlerini çalışanlarınıza atamak, tamamlamayanları takip etmek ve denetime hazır uyum raporu almak istiyorsanız CampusOnline Business’ın kurumsal eğitim platformunu inceleyebilir ya da kurumunuz için demo talep edebilirsiniz.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İşyerinizin tehlike sınıfına özel yükümlülükler için iş güvenliği uzmanınıza danışın.

KVKK eğitiminin yükümlülük tarafı İSG’den farklı işliyor — kanunda saat tanımı yok ama ispat yükü sizde. Onu ayrı bir yazıda ele aldık.

Kayıt düzeninizi bugün test etmek isterseniz denetime hazırlık kontrol listemize göz atın.